تحلیل و ارزیابی کاربری اراضی روستا – شهرهای کوچک در ایران با استفاده از GIS مطالعه موردی؛ خوشرودپی بابل

نویسندگان

چکیده

  چکیده   برنامه ریزی کاربری اراضی شهری به عنوان هسته اصلی برنامه ریزی شهری نقشی مهم در ساماندهی فضایی- مکانی شهرها ایفا می کند و ارزیابی چگونگی برنامه ریزی کاربری اراضی شهری مهم تر از آن می‌باشد. خوشرودپی در سال 1381 تبدیل به شهر شده و با جمعیتی معادل 5700 نفر در جنوب شهرستان بابل قراردارد. ضعف مدِیریت و عدم اجرای قوانین و مقررات شهر سازی از یک سو و اطلاق آن بعنوان شهر محروم در شهرستان بابل از سویی دیگر، موجب گردیده که به لحاظ ارائه خدمات و امکانات و ساماندهی مکانی- فضایی کاربری اراضی شهر نابسامان باشد. در پژوهش حاضر کاربری‌های شهر از دو جنبه کمی و کیفی مورد بررسی قرار گرفته است. دربررسی کمی، به سطوح و سرانه‌های مورد نیاز در وضع موجود و افق ده ساله آتی شهر (1395) پرداخته شده است. نتایج نشان می‌دهد که در شرایط موجود، مساحت کاربری‌های دایرشهر خوشرودپی با توجه به سرانه‌ها و استانداردها حدود 108265مترمربع کمبود فضا دارد. در تحلیل کیفی کاربری اراضی شهر با استفاده از نرم افزاز Arc GIS و با توجه به شاخص‌های ارزیابی (مطلوبیت، ظرفیت، سازگاری)، نتایج حاصل بیانگر آن است که مکان گزینی اکثر کاربری‌های این شهر از نظر مطلوبیت در شرایط نسبتاً نامطلوب قرار داشته، در عین حال به لحاظ سازگاری، گرچه چگونگی استقرار کاربری‌ها نسبتاً سازگار بوده ولی در تحلیل ظرفیت، غیر از کاربری‌های تجاری، اداری و تا حدودی آموزشی، سایر کاربری‌ها ازجمله در بهره مندی ازکاربری ورزشی حدود 75 درصد، تجاری 67 درصد و درمانی80 درصد جمعیت خارج از شعاع مفید دسترسی قرار داشته و امکان استفاده بهینه از خدمات مورد نیاز در این زمینه‌ها را ندارند. اینک یافته‌های این تحقیق بیانگر آن است که با توجه به اینکه خوشرودپی با توپوگرافی هموار و دشتی، زمینه توسعه و گسترش فیزیکی آن در آینده بسیار محتمل بوده و به مرور قابلیت جذب بازارهای تجاری و اقتصادی شهر بابل را خواهد داشت، لذا توجه به ایجاد تسهیلات و استقرار منطقی کاربری‌ها با تاکید بر شاخص‌ها و استانداردها، تخصیص فضاهای مورد نیاز و توزیع فضایی – مکانی مناسب آن، جهت رفع کمبودهای آتی شهر با استفاده از نیروهای متخصص شهری باید در اولویت برنامه ریزی‌ها قرار گیرد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

An Analyses and Assessment of the Rural-City Land use in Iran by Utilization of GIS Case Study: Khoshroodpey of Babol

نویسندگان [English]

  • I. Ebrahimzadeh
  • I. Ebrahimzadeh
  • J. Bazrafshan
  • K. Habibzadeh
چکیده [English]

  Abstract   Urban land use planning as main center urban planning execute an important role in organization the spatial planning of towns, and evaluation of the urban land use planning is even more important. Khoshroodpey, located in the south of Babol city. has the population about 5700 people and has, changed to town in 1381. Weak management and neglecting lows and rules of city construction on the hand being labeled as a deprived town on the other hand, have caused it to be in bad conditions with regard to servicing providing facilities and also organizing the spatial use planning. In this research urban uses are studied, quantitatively and qualitative. In quantitative research, the levels and needed precipitate in the current situation and in next ten years 1395 are focused on. The results show that in the conditions, the land area of Khoshroodpey have shortage of about 108265 m2 with regard to per capital and standards. In qualittive analysis land use is studied using Arc GIS software and considerable evaluation indices (desirability, capacity, compatibility). The results show that siting of many land use of this town is partly unfit, based on desirability and partly compatible based on compatibility. However based on capacity, except for the commercial and official and a little educational use, other uses such as sport use nearly 75% of population don’t have the opportunity to the optimal usage of the services and of medical use 80% often. The result show that since Khoshroodpey town with flat topography, has the opportunity of development, it has the capability of the attraction of Babol markets. So in order to overcome the shortages creating convenience, logical use establishment on the basis of indices and standards as well as allocating requiredarea and spatial distribution must become a priority. spread for removal shortage town with using of expert urbanized people should locate in the first programming too.   

کلیدواژه‌ها [English]

  • Key words: Land use
  • Khoshroodpey
  • Specified Efficiency
  • Arc GIS